Risicobeheer

Traditioneel Risicobeheer

De twee afbeeldingen tonen hetzelfde voorval, maar met zeer verschillende communicatiemethoden. Effectieve communicatie vertelt een verhaal...

In retrospectief is het moeilijk te begrijpen hoe vliegen op slechts 250 voet hoogte door bergachtig gebied zo gewoon werd.

Maar zo was het destijds: we vlogen regelmatig en beschouwden onszelf als ervaren piloten. De weersvoorspelling gaf aan dat er minder wolken op onze route zouden zijn, maar ook weer wat turbulentie op lage hoogte. We hadden eerder dit soort routes gepland en gevlogen, dus meenden de risico's te kennen.

We vlogen laag door de Schotse valleien – ons plan was altijd om laag te blijven en zichtcontact met de grond te houden. Toen we plotseling in turbulentie terechtkwamen, bevonden we ons nog steeds op lage hoogte. Onmiddellijk daarna daalde een vleugel naar beneden en kwam het vliegtuig nog lager. De impact voelde en klonk alsof er met een hamer op de romp werd geslagen; het werd steeds erger. Hoewel ik mijn instrumenten niet kon zien, was ik minder bang dan opgewonden – tot ik het gezicht van de copiloot zag. Hij had zijn handen en voeten aan de bedieningspanelen, maar het vliegtuig deed iets heel anders en gevaarlijks: het draaide razendsnel naar bijna 90 graden en daalde snel. Ik weet niet of ik mijn ogen sloot of vloekte; beide waren mogelijk. Waarschijnlijk was ik volledig verstijfd van schrik.

We kwamen over de bergkam heen, waarna het landschap zich verbreedde en de grond steil naar beneden liep. De plotselinge stilte via de intercom werd doorbroken door een stem uit het vrachtruim: tijdens die turbulentie had een bemanningslid zijn riem losgemaakt en was ernstig gewond geraakt. ‘Hoe erg is het?’ vroegen we vanaf de cockpit. ‘Erg. We moeten hem zo snel mogelijk aan de grond zien te krijgen.’ Ze beschreven zijn verwondingen: hoofdletsel, rugproblemen en een gebroken been. Ik kon nauwelijks praten toen ik dit probeerde uit te leggen aan de luchtverkeersleiding; ik was boos en teleurgesteld in mezelf – waarom kon ik zoiets eenvoudigs niet regelen?

Iedereen stond onder druk, dus deden we wat logisch leek: we vervolgden onze route naar een afgelegen militaire luchthaven, precies zoals gepland. Niemand had de energie om ons plan opnieuw te overwegen; het voelde beter om iets te doen waar we controle over hadden. Gelukkig stelde de beheerste luchtverkeersleider voor het vliegtuig naar een civiel vliegveld met een nabijgelegen ziekenhuis te leiden – dat bleek uiteindelijk de beste optie. Binnen 30 minuten werd onze gewonde collega behandeld in het ziekenhuis. Hij overleefde zijn verwondingen en was na een paar maanden weer thuis.

Hebben we deze situatie adequaat beheerd? We volgden de standaardprocedures en bleven binnen de regels. Er werd wel een briefing gegeven, maar was die voldoende en interactief? De procedures waren bedoeld om ons te beschermen, maar hadden we de dynamische risico’s daadwerkelijk beoordeeld? We volgden puur het boekje – toch kan blind vasthouden aan processen ons kwetsbaar maken, vooral wanneer we geen nieuwe of veranderende risico’s monitoren en beoordelen. Het gaat niet alleen om het overwinnen van zelfgenoegzaamheid; het is ook belangrijk dat we onszelf goed kennen. Kwaliteitstraining vereist kennis, vaardigheden én een juiste houding, en niet louter procedures.

Zoals de afgelopen jaren hebben laten zien, kan de wereld ons complexe, nieuwe en ingrijpende situaties voorleggen – toch negeren we vaak alledaagse risico’s. Dat doen we ten koste van onze veiligheid.

Anthony, trainer / consultant Risicobeheer bij NobleProg

NobleProg beschikt over trainers en consultants met reële praktijkervaring op het gebied van effectieve risicobeheersingsmethoden. Met hun ervaring helpen zij u bij het beoordelen van risicovraagstukken binnen uw organisatie.

De aanpassingsvermogen van elk risicobeheersysteem is cruciaal bij het omgaan met dynamische en complexe risico's.